گفتن "دوستت دارم" ساده است و نشان دادن آن بس دشوار. هميشه كردستان ناديده را دوست داشته و دارم. گذرم به كردستان تا به حال نيفتاده اما عشق خاصي به آن آب و خاك و مردمانش در وجودم موج مي زند. موسيقي كردي هميشه غم و شادي خاصي را برايم به همراه داشته. در زمينه موسيقي فقط يك شنونده كم حافظه هستم و تخصصي ندارم. پس به عنوان يك شنونده شيفته كردستان و موسيقي و رقص كردي اين نوشته را براي نشان دادن اين دوستي اينجا مي گذارم. براي اكثر رقص هايي كه نام بردم و شرح دادم ، آهنگ منطبق با آن را هم گذاشتم كه مي توانيد روي نام رقص كليك كرده ، دانلود كنيد و بشنويد. اطلاعات را از دفترچه اي به قلم منصور ثابت زاده استخراج كردم.

(محمد بهمني، سرنا – عبدالله قرباني، خواننده – عبدالله نبي اللهي، دهل- گردآوري و تحقيق، منصور ثابت زاده)

رقص در سرزمين كردستان قدمتي چند هزارساله دارد و نمونه اي از آن را مي توان در تكه سفالي "كاسوها" يا " كاسي ها " كه در شمال ايلام حوالي كرمانشاهان و دره هاي كو ه هاي زاگرس زندگي مي كرده اند و در آن سه رقصنده در كنار خانه هايي از ني، دست در دست مي رقصند مشاهده كرد.

كردان از دلبستگان رقص اند كه تمامي غرور و شور خود را فراروي مي گذارند. براي آن ها موسيقي و رقص مثل هوايي ست كه با آن نفس مي كشند و حتا حماسه را نيز به دنياي تغزل و مهرورزي مي كشانند و شاديانه مرگ را به بازي مي گيرند.

انواع رقص هاي كردي

رقص هاي كردي دو گونه اند: رقص هاي دوري و زنجيره اي كه در آن مقام ها يكي پس از ديگري با نظمي خاص قرار مي گيرند و ريتم آن از آهسته به تند و تندتر تغيير مي كند. يكي از مراكز اين گونه رقص ها سنندج و حوالي آن است.

۱- رقص هاي دوري و زنجيري

 گریان

به معني راه رفتن و گردش، آغازگر رقص هاي كردي ست كه با حركاتي سنگين و آرام رقصندگان را در دايره‌ي رقصي آماده مي سازد.

پشت پا /جفت پا

مقامي است كه پس از گريان مي آيد و حركات رقص آن تندتر از گريان است و تسميه‌‌‌ پشت پا از آن روست كه يكي از پاها بر پشت پاي ديگري ضربه مي زند.

فتاح پاشایی

تندتر از پشت پا و كرمانشاهي ست .

لبلان(lablan)

مشخصه آن نشستن و برخاستن رقصندگان به خصوص سرچوپي(كسي كه سر گروه رقصنده است) ست و نوع ديگر آن " چم شار " نام دارد و از رقص هاي پر تحرك كردي به شمار مي رود.

خان امیری

رقصي مشهور و حركات پاها در آن هفت شماره است كه آن را از ديگر رقص هاي دسته بند جدا مي سازد. معمولا پاي راست سه بار بلند مي شود و بر زمين پنجه مي زند و سپس دسته به حركت مي افتد و با چهار شماره ديگر پاها خم و راست مي شود و رقص انجام مي گيرد.

سه جار

جار به معني دفعه، و سه جار يعني حركات سه تايي كه رقص هاي سه پا  در لرستان و سه قرسه كردان كرمانجي و سه چكه را در تربت جام به ياد مي آورد. سه جار از مقام هاي پاياني زنجيره رقصي به شمار مي رود.

شلان

شلان از "شل" گرفته شده و رقصي تقليدي و شوخي وار است.

چپی 

از مقام هاي رايج و مورد علاقه كردان و مشخصه آن تكيه و تاكيد بر پاي چپ به هنگام رقص است.

۲- ساير رقص هاي كردي

برخي رقص هاي مناطق ديگر كردستان همراه رقص هاي دسته بند رايج در سنندج اجرا مي شوند كه اغلب با نام همان شهرها خوانده مي شوند كه عبارتند از:

 کرمانشاهی، مریوانی٬ اوشاري(افشاري)، زنگي٬ شكاكي و موكري.

پ.ن: اگر دوست داريد در مورد رقص هاي گرجي بدانيد پپلاي عزيز زحمت زيادي براي ترجمه و جمع آوري مطلبي در اين مورد كشيده است. سري بزنيد و لذت ببريد. البته از آهنگ خبري نيست (قابل توجه پپلا).